PIŁKA RĘCZNA

Piłka ręczna to jeden z najszybszych, najbardziej fizycznych i megaekscytujących sportów drużynowych na świecie. Mecze rozgrywane na boisku o wymiarach 40 metrów na 20 metrów, piłką wykonaną ze skóry albo syntetycznego materiału o wymiarach 58-60 cm średnicy i wadze 425-475 gramów, z udziałem 14 piłkarzy oraz 2 sędziów – to kwintesencja tego sportu.

Zespół piłki ręcznej składa się z bramkarza i sześciu graczy z pola, który tworzą skład podstawowy oraz siedmiu rezerwowych, którzy mogą być zmieniani tak często jak tylko można, jednakże zmiana może nastąpić tylko wewnątrz wyznaczonej strefy zmian. Gracze z pola mogą dotykać piłki rękami i każdą inną częścią ciała, która jest powyżej kolana. Gra może toczyć się na ściśle określonych regułach odnośnie poruszania się. Zawodnicy mogą bez kozłowania piłką zrobić maksymalnie 3 kroki w ciągu nie więcej niż 3 sekund. Jeżeli któryś gracz jednej drużyny naruszy ten przepis, wówczas gra jest przerywana, zaś drużyna przeciwna otrzymuje rzut wolny.

Bramkarz odróżnia się od reszty zawodników jednego zespołu poprzez strój innego koloru i ma prawo blokować piłkę każdą częścią ciała bez wyjątku. Pole bramkowe to obszar przed bramką, gdzie przebywać może tylko bramkarz, ale w przypadku nieuzyskania żadnej znaczącej przewagi, także gracze z pola drużyny broniącej. Jeżeli zawodnik ekipy atakującej wchodzi w pole bramkowe, sędziowie przerywają grę i zostaje ona wznowiona po rzucie wolnym dla ekipy przeciwnej. Pole bramkowe jest wyznaczane przez dwa obszary w kształcie półkola o promieniu sześciu metrów. Bramkarz ma prawo opuścić ten obszar, jednak nie ze złapaną po strzale lub wznowieniu z wnętrza pola piłką. Prawie każdy zawodnik może być wykorzystany przez trenera jako bramkarz, golkiper może być też jako zawodnik z pola, ale pod warunkiem, że specjalnie oznaczony (najczęściej to znacznik-kontrastówka – red.) gracz odgrywa rolę bramkarza. Takie sytuacje mają często miejsce w napiętych sytuacjach w walce o zwycięstwo w końcówce meczu.

Głównym celem jest wbicie piłki do bramki drużyny przeciwnej i strzelić więcej goli od przeciwnika.

Każda z bramek ma wymiary 3 metry szerokości na 2 metry wysokości i musi być mocno przytwierdzona do ściany za nią lub do podłogi. W dodatku, słupki i poprzeczka każdej z bramek muszą być wykonane z tego samego materiału i pomalowane w dwa kolory wzajemnie ze sobą kontrastujące. Bramki wyposażone są też w dodatkową siatkę, która musi być przypięta w taki sposób, by piłka nie opuściła bramki przy normalnych okolicznościach i zarazem by pomaga to uniknąć kontrowersji przy spornych sytuacjach.

Czas gry to dwie połowy po 30 minut, zaś zegar mierzący ten czas nie jest zatrzymywany, gdy gra jest przerywana, chyba że sędziowie wyraźnie przykażą czas zatrzymać. Dodatkowo, pomiędzy dwiema częściami spotkania trwa 10 minut, a sygnał końca połowy lub meczu jest wyraźnie sygnalizowany dźwiękowo. Każdy zespół może wziąć jedną przerwę na żądanie w trakcie jednej połowy, zaś w niektórych ligach nawet trzy tzw. „czasy” są dozwolone na całą połowę. Czas może być wykorzystany tylko, gdy drużyna, która chce skorzystać z dozwolonej przerwy jest akurat w posiadaniu piłki, a trener lub osoba ze sztabu drużyny zasygnalizuje to zegarowemu, który przerywa bieg czasu gry specjalnym sygnałem.

Generalnie, w meczach piłki ręcznej mogą wystąpić remisy. Mimo tego, w meczach fazy pucharowej np. niektórych turniejów nie ma możliwości, aby padł wynik remisowy w pojedynczym meczu. Jeżeli gra zakończy się po jej regulaminowym czasie, rozgrywa się maksymalnie dwie pięciominutowe dogrywki z jednominutową przerwą w każdej z nich. Jeśli zaś dodatkowy czas nie przyniesie rozstrzygnięcia, zwycięzcę wyłania się w rzutach karnych. Wyznacza się wtedy pięciu graczy z każdego zespołu, by ci na zmianę wykonali rzuty z siódmego metra. Jeśli te pięć serii również nie wyłoni wygranej strony, wtedy karne wykonywane są do skutku na zasadzie „nagłej śmierci”.

Rzut z siedmiu metrów jest co do zasady odpowiednikiem rzutu karnego w piłce nożnej, natomiast dużo częściej przyznawany niż właśnie w futbolu czy też w hokeju na lodzie. Rzut z siódmego metra jest odgwizdywany, kiedy zawodnik drużyny przeciwnej zatrzyma atakującego niezgodnie z przepisami. Ze względu na dynamikę i fizyczny aspekt tego sportu, oba zespoły mogą mieć przyznanych bardzo dużo rzutów karnych. Każdy piłkarz może być egzekutorem rzutu z siedmiu metrów, ale zespoły najczęściej mają takiego zawodnika wcześniej wyznaczonego. Jest to zwykle gracz, który nawet wchodzi specjalnie z ławki, by rzut karny wykonać, jak i w drużynie przeciwnej może wystąpić zmiana bramkarza specjalnie przygotowanego pod bronienie „siódemek”. Lżejszą wersją rzutu karnego jest rzut z dziewiątego metra. Przyznaje się go za każde przerwanie gry, które nastąpi nie bliżej niż 9 metrów od bramki przeciwnika. Ekipa gracza, przeciw której podyktowany jest rzut wolny z 9 metrów musi upuścić piłkę, zaś przeciwnicy wznawiają grę z miejsca przewinienia.

Dwóch równych sobie sędziów, którzy mają za zadanie prowadzenie gry wydają decyzje o rzutach z siedmiu metrów, dyktują rzuty wolne itd. Ich główne obowiązki to pilnowanie, by piłkarze grali zgodnie z przepisami sportu, jak i postępowali fair poza boiskiem. W praktyce jeden sędzia zawsze pilnuje akcji w polu gry, drugi zaś zawsze obserwuje akcje z linii końcowej przy bramce i za ten obszar jest odpowiedzialny. Ma to pomóc w odpowiedniej ocenie sytuacji z obu perspektyw. Mimo tego, że piłka ręczna to sport fizyczny i kontaktowy, wachlarz ruchów i ataków, jakie broniący może wykonać względem atakującego jest ograniczony. Wobec tego, obrońca może jedynie blokować ciałem przeciwnika, każdą inną interakcję taką jak trzymanie rywala, odepchnięcie, uderzenie, nadepnięcie czy też wskoczenie w przeciwnika sędzia musi potraktować jako przewinienie. Faule te skutkują najczęściej rzutami wolnymi lub nawet rzutami karnymi. Dodatkowo sędziowie mogą decydować w oparciu o szeroką gamę kar przewidzianą za brutalne zachowania czy też inne rażące przekroczenie przepisów zakwalifikowane przez sędziów.

Ten system karania przewiduje pokazanie zawodnikowi żółtej kartki, przy czym trzykrotnie ta kara może być zastosowana odnośnie każdej z dwóch drużyn. Kiedy już zostanie przekroczony lub osiągnięty limit trzech kartek, sędziowie karają indywidualnie zawodników, którzy przewinili w danej sytuacji. Gracz otrzymuje wtedy karę wykluczenia na dwie minuty z gry. W przypadku rażących fauli można tę karę nawet wystosować wcześniej w przypadku danego zawodnika – już wtedy można go wykluczyć na 2 minuty. Jeżeli piłkarz protestuje w nieprzepisowy bądź wyjątkowo niesportowy sposób przeciwko karze wykluczenia, wówczas sędzia może zastosować podwójną karę 2 minut. Jeżeli sędzia zostanie obrażony albo w czasie dyskusji zawodnik naruszy nietykalność cielesną sędziego, piłkarz może zostać wykluczony do końca meczu.

Czerwona kartka to najcięższa z kar, jaka może być zastosowana wobec zawodnika w danym meczu. Jest ona dyktowana w przypadkach rażącego przekroczenia przepisów jak atak na sędziego, stanowiący zagrożenie dla zdrowia faul na przeciwniku lub też trzecia kara 2-minutowa dla tego samego gracza. Kiedy piłkarz zostaje wyrzucony z boiska, osłabiony zespół musi grać przez 2 minuty bez jednego zawodnika, zaś piłkarz ukarany czerwoną kartką nie ma prawa powrotu na boisko w tym meczu. W przypadku bardzo rażącego i nagannego zachowania wykluczonego gracza, sędzia może sporządzić raport, w którym może wnioskować o wykluczenie z kilku kolejnych meczów dla rzeczonego zawodnika. Ze względu na fizyczną stronę tej dyscypliny sportu, wspomniane kary są raczej często stosowaną zasadą niż rzadkim wyjątkiem, więc ilość kar przyznawanych w trakcie meczów jest bardzo duża.

Oto duża dawka wiedzy na temat jednego z najtwardszych, najbardziej ekscytujących sportów na świecie. Wszystko to zmieściliśmy w tzw. „pigułce”. W kolejnym tekście na temat piłki ręcznej spojrzymy na historię tego fascynującego sportu, jego rozprzestrzenianie się po świecie, zobaczymy, jakie ligi są najlepsze na świecie, a także zachęcimy do zapoznania się z ofertą Rivalo dotyczącą kursów bukmacherskie odnośnie spotkań piłki ręcznej.